پوهنوال دکتور محمد شریف شریفی پس از شانزده سال ریاست در اداره عالی بررسی طی محفلی باشکوهی با همکارانش خداحافظی کرد

روز شنبه چهارم حوت 1397 خورشیدی آخرین روز کاری پوهنوال دکتورمحمد شریف شریفی رئیس اداره عالی بررسی افغانستان بود که با حضور تمامی منسوبان اداره عالی بررسی، طی محفل باشکوهی و قدردانی از کارکردهایش در بیشترازیک ونیم دهه گذشته در این نهاد، با اداره عالی بررسی وداع کرد.

 محترم مجیب الرحمن شیرزاد معاون مالی واداری- اداره عالی بررسی نخستین سخنران این محفل بود که سخنان خود را این‌گونه آغاز کرد: هرچند نمی‌شود همه خاطرات خوب را که در مدت بیشتر از یک سال در کنار آقای شریفی داشتیم در اینجا شرح دهم؛ اما به‌صورت خلاصه می‌توان گفت که، حکمروایی و اداره کردن بالای جسم انسان‌ها آسان؛ اما بالای قلب های آنان خیلی سخت است. شریفی صاحب نه‌تنها به‌حیث یک رئیس بلکه جایگاه یک استاد را نیز برایم داشتند، هم‌ چنان نه‌ تنها برای ما به‌حیث یک استاد بلکه به حیث یک پدر معنوی و رهبرنیز بودند. در این مدت کاری، هیچ‌ گاهی ما احساس نکردیم که یک رئیس داشته باشیم یا کدام موضوع رسمی و یا سلسله‌ مراتب باشد؛ همیشه برخوردها مانند استاد و شاگرد، مانند پدر و فرزند و اعضای فامیل بوده و در طول همین مدت، نه‌ تنها که موضوعات مسلکی را از جناب شریفی صاحب یاد گرفتیم؛ بلکه ما رهبری، همآهنگی، کار مشترک و تجارب زیادی را از وی آموختیم. بارها غلطی می‌کردیم؛ اما غلطی ما به حیث یک نقطه‌ ضعف گرفته نمی‌شد بلکه اصلاح و رهنمایی می گردید. بارها در مواردی اگر احساساتی می‌شدیم؛ ولی با احساسات پاسخ داده نمی‌ شد بلکه رهنمایی می‌شدیم و باحوصله مندی موضوعات موردبحث، حل‌ وفصل می‌گردید.

 آقای شیرزاد افزود: جناب دکتور شریفی درحالی‌که پروفیسوری خود را در رشته‌ های دیگر دارند؛ اما متخصص و پروفیسور درعرصه بررسی (تفتیش) هستند و هیچ‌ گاهی هیچ موضوعی تخصصی و بین‌المللی تفتیش ازنظرشان دور نبوده و همه وقت  موضوعات را به‌ صورت علمی، مستدل و طبق شرایط برای ما حل می‌ کردند و هیچگاه در این مدت در موارد مسلکی، اجتماعی و غیره مسائل مرتبط به اداره را؛ با تصامیم فردی نه بلکه با مشوره و دیدگاه‌های جمعی فیصله می‌کردند. همیشه به آرای همه احترام می‌گذاشتند و بر اصل عدالت اجتماعی و حقوق فردی تأکید داشتند. هیچگاه موضوعات سلیقه وی دراداره مطرح نمی‌ شد وبرعکس  بر شرایط خوب کاری و ارتقای ظرفیت مفتشین تأکید می‌کردند. این تعمیری که امروز بااین‌همه تجهیزات در اختیارداریم، نتیجه زحمات جناب دوکتور شریفی است و در ضمن این اداره از یک نظم و پرنسیب خیلی عالی برخوردار است که مدیون زحمات شریفی صاحب می‌باشد.

شرح تمام دستاوردهای آقای شریفی در این اداره را نمی‌شود با این وقت کم برشمرد؛ اما اینقدرمیگویم که "خوشی‌ها" به حال کسی که دریک جا کارمی‌ کند و هنگام رفتنش از خود خاطرات نیک به‌جا می‌گذارد و قلب‌های مردم را با خود دارد؛ این خاطرات نیک برای شریفی صاحب ماندگار خواهد بود و ما در آینده از نظریات و تجربیات نیک شان استفاده خواهیم برد و با اوشان در ارتباط خواهیم بود.

محترم سید محمدمهدی حسینی معاون مسلکی اداره نیز این‌گونه به سخنرانی پرداخت: شاید امروز یکی از سخت‌ترین روز کاری ما باشد. زیرا به‌ راحتی می‌توانیم درسیمای همه شما حالت درونی شمارا ببینم که غمگین هستید؛ این خود نمایانگر حالت درونی شما و گویای شخصیت شریفی صاحب است. کسی که می‌ تواند علاوه بر اینکه ازنظر قانون حاکمیت و دستورات خود را در اداره بقبولاند؛ ازنظر عاطفی هم می‌ تواند بالای قلب‌ های ما تاثیرات خود را داشته باشد. درحالی‌ که درچشمان اکثر همکاران ما اشک جاریست این به خاطر تعارف و کدام مسائل ساده نیست بلکه یک مدت زیاد، زندگی مشترک وکارمشترک است. مهم‌ ترین دست آورد که این اداره را در میان سایر ادارات دولتی متمایز ساخته است، موضوع عزت و وقار اداره است.

بیایید ادارات که در سکتور عدلی و قضایی کارمی کنند را ببینیم که جایگاه شان پیش مردم، دولت و نهاد های حمایت‌ کننده خارجی چگونه است؟ ازنظر سطح نارضایتی مردم اگر ببینیم، ازنظر سطح فساد گسترده‌ای که در آن ادارات وجود دارد ارزیابی کنیم؛ بازمی‌ بینیم که نقش ما در میان ادارات چگونه است.؟ در همه جلسه‌های که با هیئت رهبری و رؤسا صورت می‌گرفت، تأکید شریفی صاحب موضوع در نظرگرفتن خدا، مسئولیت و امانتی بود که پیش روی تک‌ تک ما و شما قرار می‌ داد و این مسئله باعث شده است که حداقل ما و همکاران مان درهراداره که داخل می‌شویم، مسئولین آن ادارات از همکاران اداره ما؛ با جبین گشاده و نیکی یاد می‌ کنند. وقتی نهاد دیدبان شفافیت افغانستان می‌آید در میان 12 اداره که در سکتور عدلی و قضایی کار می‌کنند ازنظر شفافیت و مدیریت سالم کاری، به‌ عنوان شفاف‌ ترین اداره نمره اول را به اداره عالی بررسی اختصاص می‌دهد؛ کار ساده نیست. و قطعاً همه کارمندان و اعضای این اداره در این افتخار دخیل بوده که جای شکی نیست؛ اما در ضمن دیده می‌شود که حتماً در اینجا یک مدیر توانا وجود داشته که توانسته است این انسجام، نظم و رهبری سالم را به میان بیاورد.

معاون مسلکی اداره عالی بررسی افزود: شاید بسیاری از رؤسا و وزرا، کارمندانی زیردست شان را نشناسند و نفهمند که این افراد به اداره آن‌ها تعلق دارد؛ اما اینجا وقتی در چشم پایین‌ ترین کارمند اداره اشک را می‌ بینی، فهمیده می‌شود که دکتورصاحب شریفی با همه زیردستانش از نزدیک ارتباط داشته و به امورات آنها رسیدگی می‌کرده و این رابطه تا بالاترین سطح کارمندان وجود داشته است. در خیلی مقاطع به‌ عنوان یک مسئول با همه ما شما برخورد کرده وبعضن خیلی جدی هم برخورد کرده و درکارخود قاطع بوده است و یکی از ویژگی های خوب یک رهبر، قاطعیت در رهبری است؛ اما همیش این‌گونه نبوده است ودربعض موارد با عطوفت و مهربانی نیز با منسوبان اداره بر رفتار و نقش‌های متفاوتی را بازی کرده است.

و سرانجام باید گفت که جناب شریفی صاحب به‌ صورت عالی در سطح ملی و بین‌المللی از آدرس نهاد تفتیش افغانستان، نمایندگی خوبی  انجام داده  و نقش خود را به درستی و شایستگی ایفا کرده است و جا دارد که ما یک تشکری ویژه از ایشان داشته باشیم زیرا بیشترین تلاش خود را برای عزت و وقار اداره برای ما به ارمغان گذاشته و ما انشالله بتوانیم که در نبود ایشان؛ این عزت و وقار اداره عالی بررسی را تداوم بخشیم.

بشیر احمد رشیدی رئیس بررسی مساعدت‌های خارجی نیز از زحمات، تلاش‌ها و دست آوردهای آقای شریفی در مدت کاری‌اش به نیکی یاد نموده و اداره عالی بررسی را در آغاز کار آقای شریفی در سال 1381 به طفلی نوزادی تشبیه کرد که به همه چیز محتاج بود. به گفته وی در حال حاضر این اداره مانند یک جوان هجده‌ ساله توانمند و پردرخشش شده است. آقای رشیدی توجه جدی آقای شریفی را به زندگی و بلند بردن معاش کارمندانش نیز ستودنی دانسته و به‌ صورت نمونه گفت: یکی از امتیازات، توجه جدی دکتور شریفی در مورد بالا بردن معاشات کارمندانش این بوده است که شخصاً خود آقای رشیدی توانسته از پول معاشش مخارج عروسی‌ خود را فراهم بسازد و درکنارآن، تا سطح بالای آموزش‌های مسلکی را فرابگیرد و از یک مأمور عادی تا سطح رئیس این بخش؛ ارتقا کند.

همچنان حنان معروف رئیس بررسی بودجوی مرکزی نیز در صحبت‌هایش گفت: واقعیتی که او در مدت بیش از شانزده سال در این اداره دیده این است که اداره عالی بررسی (تفتیش) در اوایل نه قانون درست، نه مقرره، نه دفتر و نه کارمند کافی در اختیار داشت و این اداره مثل سایر ادارات دیگری، از جنگ‌ها متأثر شده بود و امروز این اداره را با یک نگاه بیرونی ببینید نه به حیث کسی که کارمند این اداره باشید. فضای کار امروزی درین اداره را در افغانستان، در سطح دو سه اداره نمی‌ توان داشت. امروز طرزالعمل ها، قوانین و مقرراتی را که اداره عالی بررسی دارد فکر نکنم که در سطح افغانستان هیچ اداره دولتی دیگر به این اندازه اسناد کافی در اختیار داشته باشد. امروز ظرفیت مسلکی را که کارمندان اداره عالی بررسی (تفتیش) دارد و همکاران ما در اکثر برنامه‌ های ملی و بین‌ المللی اشتراک کرده‌اند فکر نمی‌کنم در سطح سایر ادارات خدمات ملکی در افغانستان؛ این ظرفیت وجود داشته باشد.

آقای معروف افزود: صحبت در مورد ابعاد شخصیت دکتور شریفی کار آسان نیست و همه ما و شما با وی شناخت داریم، تأمین روابط چه در سطح ملی و چه در سطح بین‌المللی ازاثرتلاش ها و مدیریت آقای شریفی بوده است. امروز هر ورکشاب و برنامه که از طریق سازمان‌های بین‌المللی دایر می‌شود؛ افغانستان در آن اشتراک دارد و این ناشی از تلاش‌های است که هیئت رهبری اداره و با مدیریت خرد مندانه جناب شریفی صاحب انجام پذیرفته است.

در قانون اداره نوشته شده است که اداره عالی بررسی، غیرسیاسی، بی‌ طرف وغیرجانبدارانه است و همۀ شما مرا می‌ شناسید که یک مفتش بودم و حال به حیث رئیس ایفای وظیفه می‌کنم و من ازلحاظ زبانی، سمتی وقومی کدام تعلقات خاص با جناب دکتورصاحب شریفی ندارم؛ اما در مدت نزدیک به دو دهه این اداره را غیرسیاسی نگه‌ داشته است و تا حال هیچگاهی از ایشان نشنیده‌ام که یک موضوع را ازلحاظ سیاسی به نفع و یا ضرری کسی برایم  تأکید کرده باشد و به این اساس من پیشنهاد می‌ کنم که باید برای شریفی صاحب، به حیث بنیان‌ گذار تفتیش نوین در افغانستان؛ مدال اعطا گردد.

فرحناز حیدری آمر تفتیش بازرسی حساب قطعیه گفت: خداوند قادر منان را شکر گذاریم که به ما فرصت قدردانی و تقدیر از محترم پوهنوال دوکتور محمد شریف شریفی رِئیس عمومی اداره عالی بررسی را که همواره با عزم راسخ در پرتو از صداقت و تبلوری از مشارکت و مسئولیت‌پذیری جهت رهنمایی و ایجاد بخش‌های مختلف مسلکی تفتیش که باعث پیشرفت‌های چشم‌گیری در سطح کشور گردید؛ داده است. وی افزود: دکتور شریفی در کنار برقراری رابطه صمیمی و مسلکی جهت رفع مشکلات کاری تمام کارمندان این اداره تلاش نموده و با ایجاد یک فضای همکاری مشترک و دخیل ساختن نسل جوان در پروسه‌های تصمیم‌ گیری و کمیته‌های مسلکی، زمینه انتقال دانش و تجربه را به این نسل فراهم نموده است که این خود یک کار اساسی و بنیادی برای کسب و حفظ دانش در اداره می‌باشد و چه غرورآفرین‌اند آن مقاماتی که در کمال صداقت و فعالیت کاری، بیش از (16) سال از بهترین سال‌های عمر خود را در راستای خدمت به ملت افغانستان گذرانیدند و در جهت تحقق اهداف اداره عالی بررسی از هیچ کوششی دریغ نورزیدند.

 همچنان با پذیرش غم و شادی، صبر و شکیبایی، و با توکل به ایزد منان در کنار تمامی موانعی که سد راه شان قرار می‌ گرفت؛ از علم واندوخته‌هایش همگان را مستفید ساختند.

 محمدفاضل آرام آمر اطلاعات و ارتباط عامه در رابطه گفت: تاریخ اگر توسط مردم ساخته می‌شود؛ اما نقش پیشکسوتان در آن هویدا و باارزش است وهرانسان دنبال الگو است تا از آن تقلید نماید؛ اما شخصیتی که می‌توان در مسلک تفتیش به حیث مدیر و رهبر الگو گرفت و اگر بدون عصبیت و احساسات صحبت کنیم؛ ستاره تابناک و یکی از مفاخر تفتیش، حضور جناب دکتورشریفی است. کاش سخنانی به سنگینی شخصیتشان می‌داشتم که نثارشان می‌نمودم، سخنانی به پاسداری سعی و تلاش‌های نفس‌گیر احیاء و تکاپوی تفتیش در سطح ملی بین‌المللی؛ چون: معیاری سازی تفتیش از ایجاد بورد کمیته میتودولوژی و روابط با بانک جهانی، تفتیش پروژه‌های بانک جهانی، تطبیق بنچمارک های بانک جهانی، تطبیق برنامه PMF، کسب پروفیسوری افتخاری قوی‌ترین نهاد در بین ادارات، اعماروتجهیز اداره با وسایل روز به‌ویژه ایجاد فضای فرهنگی کم‌نظیر کتابخانه و کتاب‌خوانی در سطح ادارات و فراخوان ویژه به آن و نشریات سایت اداره و فصلنامه که نمایندگی از فرهنگ عالی مدیریت ارشد ایشان می‌نماید.

احسان الله فانی یکی از مفتشین اداره باآنکه ازخدمات بی‌ سابقه و تلاش‌های پیگیری آقای شریفی به نیکی یاد کرد ازهیئت رهبری و همه کارمندان خواست که تالار بزرگ کنفرانس‌های مطبوعاتی اداره عالی بررسی؛ بنام آقای شریفی مسمی گردد.

پوهنوال دکتور محمد شریف شریفی رئیس پیشین اداره عالی بررسی که منسوبان این اداره را در آخرین سخنرانی‌اش مخاطب قرار داده بود گفت: من به حیث رئیس اداره عالی بررسی که 16 سال همراه با شما درین اداره کارکردم از زحمات و تلاش‌های بی‌دریغ همه شما و هم‌چنان قدرشناسی شما ابراز سپاس می‌کنم؛ زیرا اگر یک اداره‌ چی رعد و توفان و صاعقه هم شود به تنهای خودش چیزی را نمی‌تواند پیش ببرد و آنچه اداره عالی بررسی را یک اداره باعزت و آبرو، شفاف و با ظرفیت ساخته است؛ توانایی و قابلیت شما همکاران عزیزم است که در این مدت با همه توانمندی که داشتید درراه بازسازی کشور از طریف تفتیش و به‌ منظور ایجاد یک اداره شفاف وحسابگیر؛ دریغ نکردید و آرزوی مردم را درین عرصه کاری‌ تان برآورده ساختید.

دوکتور شریفی افزود: من در دو مرحله دربرابرشما قرار گرفتم مرحله نخست سال 1381 که من به این اداره آمدم، چه چیز را تحویل گرفتم و امروز چه چیزی را به شما به ارث می‌گذارم. درآغازمسئولیتم در این نهاد، میز رئیس تفتیش به خاطری که پایه نداشت در بغل دیوار نصب گردیده بود واندک ترین امکانات وجود نداشت و ما از روی ناگزیری از کانتینرها دفتر ساختیم و سرانجام پس از تلاش‌ها و چند بار تبدیل و تعویض کردن مکان کاری، امروز به این مرحله رسیدیم. این اداره درگذشته فقط بنام یک اداره بوده و تا امروز ما نتوانستیم نمونۀ از یک گزارش کاری که در آن زمان به مقامات دولت فرستاده شده باشد پیدا کنیم تا ببینیم چگونه متن و محتوا داشته است. کارمندان اداره نیز غیرمنظم و بالباس‌های مختلف ملبس بودند وهیچگاهی میان رئیس، کارمند و مراجعین؛ فرقی وجود نداشت و فهمیده نمی‌شد کی مسئول و کی غیرمسئول است.

دکتورشریفی افزود: اندک بودن معاش کارمندان اداره یک مشکلی دیگر بود که من در روزهای نخست مسئولیتم به رئیس صاحب جمهور وقت مراجعه کردم و معاشات کارمندان را تا 5- 6 برابر افزایش دادم. من بارها گفته‌ام که کوچک‌ ترین دست آوردیکه در سطوح مختلف در این اداره وجود دارد، نقش شما در آن مشهود است. و درنتیجه زحمات و تلاش شما امروز به این دست آورد ها نایل شده ایم. بزرگترین اصول و معیار در این اداره، بی‌طرف بودن، غیرجانبداربودن، صداقت و شفافیت بوده  که تا کنون به‌ درستی رعایت شده است.

 پوهنوال دکتورشریفی، تغییری و تبدیلی در ادارات را یک اصل دانسته وگفت: در مورد تصمیم رئیس‌جمهور هیچ ایرادی ندارم و باید گفت با همه مناسبات که میان اداره و رئیس‌جمهور وجود داشت؛ رئیس‌جمهور همیشه با همه بزرگواری‌ شان گزارش‌های شمارا با ابراز تشکری و قدردانی یادکردند و این نشان می‌دهد که توجه جناب شان نسبت به گزارش‌ها وبیرن نویس های شما راضی بوده و بعضاً واحدهای دیگری را دستور داده است که یافته‌های تفتیش را در موارد خاصی تطبیق بکنند و درغیرآن به سارنوالی معرفی خواهند شد. اداره عالی بررسی تاکنون بیش از 340 دوسیه جرمی که حجم بیشتر مالی را دارد و شامل وزرا، معین‌ها، وزیر مشاورها، والی‌ها، شهردارها و افراد بلند پایه دولتی می‌شوند و هرگاه ما با صلاحیت‌های که در اختیار داشتیم با این دوسیه ها و افراد برخورد سیاسی می‌کردیم از بلند پایه‌ ترین ادارات تا ادارات کوچک از پیامد منفی آن؛ درامان نمی‌ماندند. اما نه به کسی به‌ ناحق دوسیه ساختیم و نه کسی را برچسب زدیم و نه هم به خاطرمنفعت شخصی خود استفاده سوء کردیم. درحالی‌که شما میدانید توانمندی درین جا وجود داشت و من اگربه حیث مسئول این اداره می‌خواستم برخورد سیاسی کنم بسیاری از کارها در اینجا انجام می‌شد؛ اما به خاطریکه شفافیت در اینجا نهادینه شود،  بورد عالی تفتیش را ایجاد کردیم و تمام قضایای این‌چنینی، را به بورد عالی  محول ساختیم که در رأس آن معاون صاحب و رؤسای محترم ما قرار دارند. این موضوعات در آنجا تصفیه و تحلیل می‌ شد و دوباره برای من فرستاده می شد. این کار را به خاطری انجام ندادیم که قداست وظیفه ما بالاتر ازهر چیزی دیگری بود. یکی از معیارهای که این اداره را در سطح بالای باعزت وقار ساخته همین است.

 دکتورشریفی از تمام منسوبان اداره عالی بررسی خواست که به خاطر خدمت‌گزاری بهتر و حفظ وقار اداره؛ با آقای محمد نعیم حقمل که از سوی رئیس‌ جمهور به سمت ریاست اداره عالی بررسی گماشته شده است؛ صمیمانه یاری برسانید ودرخدمتش باشید واگرهمکاری شما نباشد وی ممکن کاری بهتری انجام داده نتواند. وی یک‌بار دیگر از همکاری، زحمات و تلاش‌های بی‌ دریغ همه کارمندان اداره صمیمانه سپاسگذاری کرده گفت: در همه مقاطع در خدمت تان خواهم بود.